Qaraciyər yağlanması ya da qaraciyər piylənməsi, qaraciyər hüceyrələrində həddindən artıq yağ toplanması ilə əlaqəli olan patoloji vəziyyətdir. Bu yağlanma qaraciyər funksiyasının pozulmasına səbəb olur və zamanla iltihablanmaya, fibroz və qaraciyər sirrozuna gətirib çıxara bilir. Əsas 2 növü vardır, birincisi alkoqola bağlı qaraciyər piylənməsi. Bu mütəmadi alkoqol qəbul edənlərdə olur, ikinci alkoqola bağlı olmayan qaraciyər piylənməsi bu spirtli içkilərlə əlaqəli deyil və daha ağır gedişə malik olur. Metabolik sindrom, insulin dirənci, köklük və ikinci tip şəkərli diabet əsas səbəbdir. Bu forma müalicəsiz qaldıqda steatohepatitə çevrilir ki, bu da qaraciyər sirrozuna keçə bilir. Bundan sonra isə qaraciyər sirrozuna keçir. 1. Qaraciyər yağlanması gizli epidemiyadır. Əhalinin 30 faizə qədərində qaraciyər yağlanması var. Son dövrlərdə bu problem sürətlə artmaqdadır. 2. Arıq şəxslərdə də qaraciyər piylənməsi görülə bilir. Kök şəxslərdə qaraciyər piylənməsi çox görülsə də, arıq şəxslərdə də qaraciyər piylənməsinə rast gəlinir. 3. Səssiz irəliləyir sonra simptomlar ani olaraq meydana çıxır. Ağrı reseptorları olmadığı üçün qaraciyər yalnız çox böyüdüyü zaman ağrı verməyə başlayır ya da funksiyasının kifayət qədər zəiflədiyi zaman digər simptomlar meydana çıxır. 4. Əsas təkanverici faktor işlənmiş qidaların, qazlı və şirin içkilərin tərkibində olan meyvə şəkəri fruktozadır. Bu karbohidrat qaraciyər tərəfindən asanlıqla yağa çevrilir. 5. Son vaxtlar fəst fud (fast food) qidaları, trans yağlar və hərəkətsizlik ilə əlaqəli uşaqlar arasında da sürətlə artmaqdadır. 6. Spirtli içki qəbul edənlərdə alkoqolla əlaqəli qaraciyər piylənməsi tez tez görülür, etil spirti yağ metabolizmasını pozaraq qaraciyərdə yağ toplanmasına səbəb olur. Nəticə: Gördüyünüz kimi modern həyat tərzi, süni qidalar, işləmiş içəcəklər, hərəkətsizlik, qaraciyər piylənməsinin əsas hərəkətverici amilləridir.
6 addımda qaraciyər piylənməsi
